Zeeuwse klederdracht als inspiratiebron
Zeeuwse klederdracht als inspiratiebron
Weg met dat boerengoed, dacht Jaone uit Westkapelle toen ze 18 was. ’s Ochtends vroeg sloop ze als boerin het huis uit om terug te keren met een kop vol krullen en een in het geniep genaaide jurk. Moeder was not amused, maar zij ontdekte ‘op z’n burgers’ eindelijk wie ze was. Tussen 1945 en 1970 gooiden 23.000 Zeeuwse vrouwen hun rokken aan de kant, om zich te bevrijden van hun keurslijf. Wie wil weten hoe ze eruit zagen moet naar het museum want de enkeling die nog rondloopt in klederdracht is intussen zelf een bezienswaardigheid. Het Zeeuws Museum laat zien dat de streekdrachten van toen actueler zijn dan ooit. De oudste stukken in de collectie dateren van 1750, de nieuwste van vandaag.
‘Je kunt streekdracht zien als historisch-cultureel verschijnsel,’ zegt Christie Arends, hoofd tentoonstellingen en collecties van het Zeeuws Museum, ‘wij benaderen de kleding als modecollectie dus het gaat waar mode nog steeds over gaat: identiteit, tot welke groep behoor je en hoe vertaalt zich dat in je kleding? De beukjes uit het katholieke deel van Zeeuws-Vlaanderen waren flamboyanter dan die op Walcheren, het links of rechts dragen van een voorhoofdsnaald liet zien of je getrouwd was of niet. Als je een meisje aan de haak wilde slaan op de kermis wist je meteen waar je aan toe was. Je zou het bijna vergeten maar er is natuurlijk een periode geweest dat ook jonge mensen die kleding droegen.’ Die boeren en boerinnen waren niet van gisteren, binnen de beperkingen werd wel degelijk gespeeld met stoffen, trends en smaak. De snit van het jakje bepaalde de diepte van het decolleté, de ‘keutepari’ (Zeeuws voor Queue de Paris) werd rechtstreeks overgenomen uit de Parijse burgermode rond 1880. Ook elders werd inspiratie opgedaan: ‘s-Gravenhage, Amsterdam, Antwerpen. ‘Interessant is dat veel folkloristische kleding, ethnic wear, elkaar heeft beïnvloed. Als je streekdrachten uit Scandinavië of Roemenië ziet dan zijn er allerlei raakvlakken met Zeeland. Sits, een katoenen stof met felgekleurde motieven, is veelvuldig gebruikt in de Zeeuwse streekdracht maar van oorsprong oosters. We komen Zaans stikwerk tegen, Vlaams kloskant en bloedkoralen komen ook al niet van hier. Dat vertelt iets over over de kennis van toen, de handelsbetrekkingen en over het feit dat Zeeuwen van oudsher overal kwamen en zich daardoor ook lieten inspireren. Wij willen de rijkdom, de kracht en de schoonheid laten zien van die streekdrachten. Niet alleen de buitenkant tonen maar ook wat eronder zit, we punniken zo’n kostuum als het ware uit elkaar.’
Zilt Zeeland, Volkskrantmagazine 19 december 2009 (fragment)
volledig artikel