tekst en redactie
Een selectie van gepubliceerde artikelen.
ZeelandDoc
ZeelandDoc is een journalistiek document met artikelen over Zeeland die ertoe doen. Reportages, interviews, beschouwingen, achtergronden en opinies over het Zeeland van nu en straks. Een boekblad of –als u wilt- een bladboek van formaat met verhalen die ergens over gaan. Mensen en meningen. Cultuur en natuur. Economie en samenleving. Stad en platteland. Zee en land. ZeelandDoc verhaalt erover in een document waarin tekst en beeld samengaan; vormgegeven met smaak en gevoel voor kwaliteit. ZeelandDoc laat zien dat Zeeland leeft, zich ontwikkelt en toekomst heeft. Dat deze provincie meer is dan zon, zee en strand. Dat Zeeland midden in de wereld staat. En dat de wereld onmiskenbaar zichtbaar is in het Zeeland van nu.
Mathilde Willink
‘Ze zou nu 71 zijn geweest, ik fantaseer daar weleens over’, zegt Cerila de Doelder, jongste zus van Mathilde Willink. ‘Als ik in Amsterdam ben ga ik altijd kijken naar dat huis. Dan denk ik: goh, als Tilly daar nog zou wonen, wat zou ze dan doen?’
Terneuzen, jaren vijftig: ons kent ons en weinig te doen. Terwijl moeder de Doelder de handen vol heeft aan haar vijf opgroeiende dochters bevaart vader als hoofdwerktuigkundige verre zeeën. Tilly, de oudste van de meiden, heeft een eigen kamertje daar in de Irenestraat waar het huiswerk roept en de wereld lonkt. Porgy & Bess, het muziekcafé van Frank Koulen (“De Neger”) staat slecht bekend en juist daarom is het er goed toeven. Geroddeld wordt er hoe dan ook wel. Cerila (60) weet nog hoe trots ze was als ze met ‘Til’ door Terneuzen liep. ‘Voor mij was het echt een topzus!
Zeeuwse klederdracht als inspiratiebron
Weg met dat boerengoed, dacht Jaone uit Westkapelle toen ze 18 was. ’s Ochtends vroeg sloop ze als boerin het huis uit om terug te keren met een kop vol krullen en een in het geniep genaaide jurk. Moeder was not amused, maar zij ontdekte ‘op z’n burgers’ eindelijk wie ze was. Tussen 1945 en 1970 gooiden 23.000 Zeeuwse vrouwen hun rokken aan de kant, om zich te bevrijden van hun keurslijf. Wie wil weten hoe ze eruit zagen moet naar het museum want de enkeling die nog rondloopt in klederdracht is intussen zelf een bezienswaardigheid. Het Zeeuws Museum laat zien dat de streekdrachten van toen actueler zijn dan ooit. De oudste stukken in de collectie dateren van 1750, de nieuwste van vandaag.
Lees meer: Zeeuwse klederdracht als inspiratiebron
Om te beginnen bij het begin
‘Ik kies voor de kunst. De wil is alles,’ zegt Charley Toorop in Zittend Meisje. De onzekerheid die actrice Chris Thys er subtiel in laat doorklinken is veelzeggend. De dag na de première zit ze, nauwelijks ervan bijgekomen, aan tafel om te vertellen over de vrouw van de wereld die ze al weken wil doorgronden. Twijfelkonten zijn het, al die kunstenaars en juist dat maakt ze interessant. “Weer een doek en nog een. Altijd moet het beter.” Ook Mallems is gevoelig, zeker voor kritiek in deze dagen. Niet dat hij daar niet tegen kan maar je merkt dat hij zich verantwoordelijk voelt voor zijn spelers. Het publiek moet het festival omarmen en goede recensies zijn belangrijk maar het gaat toch vooral om het artistieke proces en dat is kwetsbaar. Zelfs Decleir, imposant van postuur en met die prettige bescheidenheid die veel Vlamingen eigen is, oogt ietwat verlegen. Ondanks –of veeleer dankzij?- zijn indrukwekkende palmares. We praten over Under Milk Wood, de legendarische tekst van Dylan Thomas in die meesterlijke vertaling van Hugo Claus.
Lees meer: Om te beginnen bij het begin
Alexander Rinnooy Kan
‘Na afloop zat hij er wel een beetje doorheen… “Moe maar gelukkig” zoals hij het zelf noemde, stapte Alexander Rinnooy Kan donderdagmiddag in de dienstauto die hem terug naar huis bracht. Standplaats Zeeland zat erop; volgende week wachtte weer een reis naar Indonesië. Never a dull moment voor de SER-voorzitter.’
In de onlangs verschenen publicatie De verborgen kracht van Zeeland is het vierdaags werkbezoek aan Zeeland vastgelegd van Alexander Rinnooy Kan, voorzitter van de Sociaal-Economische Raad (SER). Rinnooy Kan, in 2008 door de Volkskrant uitgeroepen tot ‘invloedrijkste Nederlander’, richtte zich in juni 2009 vanuit de Zeeuwse Bibliotheek op onderwerpen als economische ontwikkeling, onderwijs en zorg in de provincie Zeeland. Aan de hand van vijf oordelen (“per definitie vooroordelen”) werd van gedachten gewisseld en gediscussieerd over economische kansen en ideeën die veelbelovend zijn en verenigbaar met een verstandige toekomst voor Zeeland.
Standplaats Zeeland: De verborgen kracht van Zeeland.
Tekst: Rebecca van Wittene en Peter van Houte
Tekstbijdragen: Alexander Rinnooy Kan, Ton Brandenbarg, Ernst Jan Rozendaal
Concept en realisatie: Zeeuwse Bibliotheek, De DRVKKERY
Lees meer: Alexander Rinnooy Kan
Een eiland in Vlissingen
TomTom overbodig: de grootste verkeers- ader van Zeeland leidt er zonder omwegen naartoe. Niet te missen dus, de markante watertoren, maar het is nog even zigzaggen om zonder kleerscheuren de ingang te bereiken. Bouwvakkers, zand- en grondhopen, half-affe gebouwen. Betreden op eigen risico. Voorlopig nog wel. Hier wordt gewerkt; gewerkt aan een droom. Binnenkort komt-ie uit.
Lees meer: Een eiland in Vlissingen
Er is een waarheid in muziek
‘Ik ben opgegroeid met Itzhak Perlman, Pinchas Zukerman, Shlomo Mintz, Kyung-Wha Chung, en dat soort violisten. Als je die in het Vioolconcert van Saint-Saëns hoort, dan weet je weet niet meer wie-wie is. Het lijkt allemaal op elkaar maar ze hebben in ieder geval nog een edele muzikale inborst, een vioolesthetische norm. Wat momenteel gebeurt is honderd keer erger. Veel huidige jonge musici willen zich doelbewust onderscheiden van de buurman en denken dat te bereiken door gewild individueel te doen. Ze zoeken het in oppervlakkige effecten, overacting, een sterk overdreven timing, heel veel of helemaal geen vibrato. Effectbejag. Om te camoufleren dat ze eigenlijk niks te vertellen hebben.'
Lees meer: Er is een waarheid in muziek
Berichten van onderweg
Hij doet het vaak, Andreas Oosthoek. Reizen in de tijd. Herbeleven - plaats bepalen - ordenen. Op zoek naar het verlorene. Of gewoon, vanwege de aardigheid.
Zwervend tussen toen en nu koestert hij de Onvergetelijken, groet de passanten en komt onderweg zichzelf tegen.
Hij noteert eens wat en gooit het in een la.
We slaan de bladen terug
en schrijven
rond de pijn
Lees meer: Berichten van onderweg
Rudolf Hagenaar
Rudolf Hagenaar. In 1927 geboren in Surabaya op Java; in 1946 belandt hij -na een reis met omwegen- in een winters Nederland. Hij is nooit meer naar Indonesië teruggekeerd. Hagenaar krijgt z´n opleiding aan de Tekenacademie in Amsterdam. Waar hij, geheel volgens de toen geldende kunststromingen, vrijelijk mag knoeien en smijten met verf. Terwijl hij wil schilderen als een oude meester. Figuratief en gedegen, met olieverf en penseel.
Raak mij niet aan
Al bij binnenkomst brandt-ie los, het zit ´m duidelijk hoog: een camping voor z´n deur, hoe verzin je het! Ruim driehonderd caravans, van een lelijkheid die niet te filmen is, en dan ook nog tegen de afspraak in. En wat helemaal erg is: weer een schimmelplek erbij. ‘Dat een groot agrarisch gebied te grabbel wordt gegooid en dat een uniek kunstcentrum dreigt te verdwijnen, geen mens die er wakker van ligt. Het zijn gewoon barbaren.’
Coupure
‘Het ongelooflijke verhaal van een vrouw die, vluchtend voor het stijgende water, in een telefoonpaal hangt en haar kind niet langer kan vasthouden. Dat snijdt door merg en been. Die gaat dus iets of iemand de schuld geven terwijl dat helemaal niet kan. Hoe vind je in godsnaam nog een weg in het leven, hoe moet je zoiets verwerken?’
Klein Parijs krijgt schakende prins
‘Ik had een kop op een voetstuk verwacht’, zegt een oudere dorpsbewoner tijdens de plaatsing van het kunstwerk. Hij kijkt verrast naar de zittende Prins. Eindresultaat van maanden modelleren, rekenen en meten, lezen en archiefonderzoek. Van urenlang peuteren in porceleinklei, met gereedschap dat eerder aan een tandarts doet denken. Stof wegblazen en verder boetseren, de schaakstukken in het gelid op tafel.
Lees meer: Klein Parijs krijgt schakende prins
Het Gezelschap van de Zee
‘Op een gegeven moment kwam er een dramaturg naar mij toe en die zei: Ik heb hier een slecht toneelstuk maar het is van Hella Haasse: Schaken met Diponegoro, het was een kopie van een doorslag van een carbonpapiertje. Ik las het, en ik denk: jezus, wat een belangwekkend stuk. Het is met heel zuivere en weloverwogen literaire motieven geschreven, het maakt een wezenlijk onderdeel uit van het oeuvre van de schrijfster, het is een interessant onderwerp, een goed toneelstuk en het is van Hella Haasse. Dat heeft dertig jaar lang in een la gelegen!’
Lees meer: Het Gezelschap van de Zee